بروبرگرد search
بروبرگرد

موسیقی درمانی در ایران

موسیقی درمانی در ایران

موسیقی درمانی در ایران

یکی از راه‌های درمان روح و جسم در مبحث روانشناسی، موسیقی درمانی می‌باشد. موسیقی درمانی می‌تواند افسردگی را بهبود بخشد و حتی تحقیقاتی انجام شده که ثابت می‌کند موسیقی درمانی بر روی بیماران اتیسم بسیار تاثیر‌گذار بوده است.



موسیقی درمانی چیست؟

استفاده از موسیقی در برخی از اهداف درمانی می‌تواند باعث تقویت وسازماندهی سلامتی جسمی و روحی انسان شود. به متخصصی که این درمان را برروی بیمار انجام می‌دهد موسیقی درمانگر می‌گویند. این متخصص در رشته موسیقی درمانی تحصیل کرده و درس‌هایی مانند موسیقی، روانشناسی وعلوم رفتاری را گذرانده است.

 

روش‌های موسیقی درمانی

موسیقی درمانی بر دو روش استوار است: روش فعال و روش غیر فعال. در روش غیر فعال بیمار با گوش دادن و شنیدن موسیقی که در حال نواخته شدن است، مورد درمان قرار می‌گیرد. در روش موسیقی درمانی فعال، نواختن، خواندن و حرکات موزون اساس کار محسوب می‌شود. برنامه‌ها و روش‌های موسیقی درمانی متنوع بوده و متناسب با نیاز بیمار تنظیم می‌شود.

 

از چه نوع موسیقی در موسیقی درمانی استفاده می‌شود؟

انواع مختلفی از موسیقی در دنیا وجود دارد که بعضی از آنها آرام‌بخش و بعضی‌ها مخرب هستند. اگر نوع مخرب موسیقی را به صورت مداوم گوش دهیم بعد از مدتی به روح و جسم انسان صدماتی وارد می‌کند. اما در موسیقی درمانی از موسیقی‌هایی استفاده می‌شود که القائ آرامش و شادی درونی را به همراه داشته باشد. باید بدانید که این نوع آهنگ‌ها باعث تجدید قوا انسان، بهبود کارکردهای مغز، تقویت اراده و روحیه بیماران می‌شوند.

 

موسیقی درمانی

 

تاریخچه موسیقی درمانی 

در تمام تمدن‌های کهن موسیقی علاوه بر شاخه‌های مهم علوم، جنبه‌هایی با روح و روان و جسم انسان‌ها داشته است. یافته‌ها نشان میدهد که اولین درمان‌ های موسیقی با ریتم طبل‌ها، زنگ‌ها و رقص‌ها توام بوده است. در فرهنگ‌های کهن رهبر موسیقی معمولا طبیب و روحانی قبیله محسوب می‌شده است. اولین نشانه‌های رشد موسیقی در محدوده بین‌النهرین و در اقوام آشوری، بابلی، کلدانی کشف شده است و پس از آن مصر، هند، چین و پس از آن از فلسطین و یهودیان بوده است. جالب است بدانید که در غرب، کشور یونان پیشگام کشورها بوده است و تاریخ موسیقی آن به 800 سال پیش از میلاد میرسد. همچنین موسیقی در بین مصری‌ها نیز رواج داشته است. در رسم و رسوم سومری‌ها موسیقی جایگاه مهمی به خود اختصاص داده بود.

ایلامی‌ها نیز موسیقی را در رسم و رسوم‌های مذهبی استفاده می‌کردند. آشوری‌ها نیز معتقد بودند که خدایانشان موسیقی را دوست دارند بنابراین در پرستش ‌آنها از موسیقی استفاده می‌کردند. از آثار بدست آمده از آشوری‌ها سازهایی مانند چنگ، سه تار، و آلات ضربی کشف شده است.

 

تاریخچه موسیقی درمانی در ایران

در ادب فارسی از موسیقی‌دان به نام رامشگر یاد شده است. رامش به معنای خوشبختی و خوشخالی است. در روایات فردوسی رامشگر اشاره در پیدایی نوای خوش به اواسط دوران جمشید باز میگردد که زمان آن به هشت هزار سال قبل برمی‌گردد. احتمال می‌رود که یکی از گوشه‌های نوای خوش ایران، نوروز بزرگ است که تا دوران مغول شناخته می‌شده است.

زرتشت پیامبر ایران باستان بین 1200 تا 1000 سال قبل از میلاد مسیح می‌زیست.زرتشت را به علت انتساب سروده‌هایی با آهنگ و در قالب نیایش که در گاها درج شده است را میتوان بانی موسیقی مذهبی در ایران دانست. زرتشت از موسیقی برای درمان بیماری‌های روحی استفاه می‌کرده است. موسیقی که توسط زرتشت برای بیماری‌های روحی استفاده می‌شد با نواختن ساز همراه نبوده بلکه نوای آهنگین آثرگذار زرتشت بوده است. زرتشت نوعی از موسیقی را به خدمت باورهای دینی درآورد که یکی از جنبه‌های مهم آن شفابخشی و درمانی بوده است. زرتشت به شخصه به درمان بیماران می‌پرداخته است و در کنار گیاهان و جراحی از دعاها و اوراد موزونی برای روان درمانی استفاده میکرده است.

در ایران باستان، موسیقی در قالب تلقینی مذهبی صورت می‌گرفته است که در حال حاضر در تمرین‌های تن آرامی دیده می‌شود.

به علت حمله بی‌رحمانه اسنکندر و قوم مغول به ایران آثار و منابعی در مورد موسیقی درمانی در دوره هخامنشیان و اشکانیان بدست نیامده است. تنها آثری که در دوران اشکانیان کشف شده، کارنامه اردشیر بابکان است که به نوازندگی اردشیر اشاره کرده است.

در دوره بهرام گور به علت آرامش و رفاهی که بوده است، مردم یک نیم روز را به شادی و رامش می‌گذراندن و یکی از خواسته های آنان داشتن خنیانگر (خنیاگر یعنی آواز خوان) بوده است. در این دوره با رسمی شدن آیین زرتشت در کل کشور، آتشکده‌هایی برپا شد و هیربدان برای زمزمه‌های ادعیه و سرودن نیایش‌ها در آنجا قرار گرفتند. این اتفاق باعث ظهور نوعی موسیقی درمانی توسط رهبران مذهبی در جامعه آن روزگار شد.

پس از آن به دوره ساسانیان می‌رسیم که می‌توان آن را دوره طلایی موسیقی خواند. در این دوره موسیقی‌دانان برجسته‌ای را در ایران داشته‌ایم. موسیقی‌دانان در این دوره تاثیرات روانی بسیاری بر پادشاهان ساسانی و جامعه داشته است. باربد، نکیسا، رامتین از رامشگران بزرگ دوران ساسانی بوده‌اند.

پس از بازسازی گندی شاپور خوزستان به دستور شاپور اول و تاسیس دانشکده پزشکی و بیمارستان، در دوره شاپور دوم و خسرو انوشیروان روان‌درمانی با استفاده از موسیقی که یکی از تخصص‌های پزشکی محسوب می‌شده است، به اوج شکوفایی خود رسید. براساس کتبه‌های کشف شده ساسانیان در سال 1349 در جندی شاپور علوم موسیقی و موسیقی درمانی از دپارتمان‌هایی بوده که هر دانشجوی پزشکی باید آن را فرا می‌گرفته است.

یکی از دانشمندان پس از اسلام که به یکی از برجسته‌ترین موسیقیدانان آن زمان بدل شد ابوعلی سینا می‌باشد. او تعلیماتی از کتاب‌های دانشمندان یونان را فراگرفته و نقش ضرب و وزن در جهان را به خوبی دریافته بود. او دانسته‌های خود را برروی بیمارانش امتحان می‌کرده است.

 

موسیقی درمانی در حال حاضر

موسیقی درمانی در ایران به صورت علمی بسیار نوپا بوده و بیش از دو دهه از آن نمی‌گذرد. در این مدت پژوهش‌هایی در این زمینه صورت گرفته است. به صورت رسمی در سال 1369 پژوهش موسیقی درمانی آغاز و به صورت کتبی تالیف شد. انجمن موسیقی درمانی در سال 1380 با حضور اساتید برجسته موسیقی تاسیس شد.

 

موسیقی درمانی در ایران

 


نظرات کاربران
شما عزیزان می‌توانید در این قسمت نظرات خود را ثبت کنید. ثبت نظر جدید
اشتراک گذاری:
عضویت در خبرنامه
مطالب پیشنهادی
کامنت کاربر
نظر شما
1400/01/26 , 04:30
نظر شما به درستی ثبت شد و پس از تایید، نمایش داده می‌شود.